تعریف:موكورمايكوزيس يك عفونت قارچی جدی اما نادر از خانواده موكورال است.این قارچ ها برای اکثر مردم مضر نیستند ولی در افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند می تواند موجب ایجاد عفونت در سینوس یا ریه ها شده و به سایرقسمت های بدن گسترش یابد.بیماری ممکن است به فرم های رینوسربرال(رایج ترین شکل )ریوی،جلدی یا زیر جلدی،معدی-روده ای بروز پیدا کند.
ميزان مرگ و مير ناشي از موكورميكوز رينو اوربيتو سربرال 54%-75% است.
ریسک فکتورها:
سوء تغذیه
پيوند عضو
بدخيمي های خوني
سوء مصرف مواد مخدر تزریقی
دیابت كنترل نشده با يا بدون كتواسيدو
نوتروپنی طولانی(گلبول های سفیدپایین)
استفاده طولانی مدت و یا استفاده از دوز بالا از داروهای کورتیکواستروئید ب خصوص در افراد با سابقه دیابت
موکورمایکوزیس با چه علائمی تظاهر میکند ؟
علائم و نشانه های اوليه موكورمايكوزيس از جمله هرگونه سردرد، درد و ناراحتي در چشم، كاهش ديد، دوبيني، تورم پری اربيتال حتي اگر خفيف، درد و تورم صورت، بي حسي در اطراف چشم يا كام يا صورت يا بيني و لثه، سردرد، دندان درد ، درديا ناراحتي هنگام جويدن، گرفتگي بيني، ترشحات خوني يا آبكي بيني يا تيره می باشد.
تشخیص زودرس:
در معاينه و مشاهده، ممكن است بافت آلوده شده در حين مراحل ابتدايي گسترش قارچ نرمال به نظر برسد.
این عفونت اغلب در مخاط بيني و سينوسهاى اطراف بيني به دنبال استنشاق اسپورها به وجود ميآيد و ممکن است به سمت مغز توسعه پیدا کند.
رينوسربرال موكورمايكوزيس معمولاً در مخاط بيني يا كام آغاز ميشود، به سينوسهاى پارانازال گسترش مييابد و از طريق مجارى اشكي و اتموئيد گسترش مي يابد.
تشخيص زودرس و درمان بموقع عفونت برای بهبود ميزان بقای بيماران مبتلا قبل از تهاجم عروقي ، ايجاد نكروز و انتشار عفونت به ساير ارگانها امری ضروری است.
پيشرفت بيمارى اگر درمان نشود معمولاً سريع است و موجب گسترش بيمارى به بافتهاى مجاور، ترومبوز و نكروز بيشتر و در نتيجه منجر به زخم سياه دردناک روى سطح يا موكوس بيني ميشود.
با گسترش عفونت به اربيت ، ممكن است پتوز ، پروپتوز ، كاهش حركات عضلات خارج از چشم و اختلال بينايي رخ دهد. ضايعات نكروز سياه در كام سخت يا شاخك های بيني و سپتوم و ترشحات نكروتيك از چشم از جمله ی علائم تشخيصي مفيد هستند.
تشخیص بیماری:
CT اسکن اربیت و سينوسهای پارانازال در هر بيمار مبتلا به بي حسي گونه،تورم پلك ،درد صورت ترشح خونابه ای بيني،كاهش بينايي در تشخیص کمک کننده می باشد.
در معاینات بصری،ممکن است بافت آلوده شده در مراحل ابتدایی نرمال به نظر برسد سپس بافت آلوده از طريق يك فاز اريتماتو، با يا بدون ادم، قبل از شروع ظاهر بنفش رنگ پيشرفت ميكند و در نهايت به دليل ترومبوز شدن رگهاى خوني و انفاركتوس بافت، گسترش يك زخم نكروتيك سياه اتفاق ميافتددر این مورد اولین قدم بیوپسی ،تایید با فروزن سکشن می باشد ولی از آنجا که ممکن است قابل انجام یا در دسترس نباشد، در صورت شک تشخیصی انجام جراحی اندوسکوپیک و دبریدمان توصیه می شود
مدیریت بیماران مبتلا به موکور میکوزیس:
مديريت اين عفونت بالقوه مهلك بر اساس بكارگرفتن سريع و همزمان دو روش جراحي و مديكال در بيماران مشكوک ميباشددرمان اين بيماری نيازمند كار تيمي و هماهنگ چند رشته ای است كه اغلب شامل متخصص بيماريهای عفوني، متخصص و جراح گوش و حلق و بيني، پلاستيك و ترميمي چشم،چشم پزشك، متخصص غدد،داخلي، متخصص راديولوژی و در صورت نياز متخصص نفرولوژی، متخصص نورولوژی، متخصص جراحي مغز و اعصاب، فارماكوتراپيست ضرورت می باشد.
درمان جراحی:
درمان موكورمايكوزيس شامل دبريدمان وسيع بافتهای نكروتيك و درگير در بيني، سينوسها، كام، فضای پتريگوپالاتين و ساير مناطق مي باشد.
تزريق داخل اربيت(چشم) آمفوتريسين از درمانهای جديد و در حال مطالعه مي باشد كه ممكنست در گروهي از بيماران كمك كننده باشد. آمفوتريسين ليپوزومال با التهاب كمتر اربيت بعد از تزريق همراه است.
درمان دارویی:
از بين عوامل ضد قارچ 3 داروی آمفوتريسين ب، پسوكونازول و ايساوكونازول روی اين عفونت مهاجم قارچي موثر هستند، اما ساير داروهای ضد قارچ (فلوكونازول، وريكونازول و كاسپوفانژين) تاثير جدی در درمان ندارند.
درمان مديكال اصلي استفاده از آمفوتریسین ب است و با تجويز پسوكونازول خوراكي درمان آنها ادامه ميابد.دوره درمان دارويي شامل حداقل 4 – 6 هفته آمفوتريسين ب و پس از آن تقريبا همين مدت پسوكونازول و پيگيری بيمار بصورت سرپايي ميباشد.
لازم به ذكر است برای شروع درمان ضد قارچ نياز به وجود نتايج پاراكلينيكي قطعي نيست.در ابتدا با شك اوليه متخصصين بيماری های عفوني، داخلي، طب اورژانس، چشم، گوش و حلق و بيني ، مغز و اعصاب و مراقبت های ويژه بلافاصله درمان ضد قارچ را شروع مي كنند ولي طي 72 ساعت،برای ادامه درمان بايد تشخيص قطعي گردد.
پیشگیری:
در تمام بیماران مبتلا به کوید-19 باید HbA1c بررسی شود
کنترل دقیق قند خون( 110 – 180 ميلي گرم در دسي ليتر در بیماران دیابتی)
استفاده منطقي و اجتناب از دوزهای غير ضروری كورتيكواستروئيدهای سيستميك
بيماراني كه شواهد افزايش قند خون بالا حين بستری را ندارند ولي تحت درمان با پالس كورتون قرار مي گيرند 4-3 هفته پس از ترخيص چك مجدد قند خون ناشتا انجام شود.
خدمات درمان در منزل بیمارستان ابن سینا:
دسترسی شبانه روزی به خدمات درمانی، پزشکی و پرستاری بی شک یکی از نیازهای مبرم هر خانواده است. عدم دسترسی به مطب پزشکان در هر ساعات شبانه روز ، معضلات ترافیک شهری و یا عدم امکان جابجایی بیماران سالمند، نیاز به استفاده از خدمات شبانه روزی پزشکی را دارا می باشد.
بیمارستان ابن سینا امروزه با وجود پزشکان حاذق،پرستاران زبده و کارکنان دلسوز،شرایطی را فراهم نموده تا بهترین، سریعترین، مطمئنترین خدمات گروه پزشکی-پرستاری در زمینه های ویزیت پزشک در منزل، گفتار درمان، آزمايشگاه، کاردرمان، فزیوتراپی ،خدمات پرستاری و مراقبت درمانی ۲۴ ساعته در منزل شمارا ارائه کند.
برای اخذ خدمت کافیست با شماره های ۰۹۳۹۷۷۸۳۳۶۲ _۴۷۹۰۰ – ۰۲۱ تماس حاصل نمایید.
