چرا پزشکان از تخصص فراری شدهاند؟
مدیرکل برنامهریزی و اقتصاد سلامت سازمان نظام پزشکی در رادیو سلامت به بررسی موضوع کاهش اقبال به رشتههای دستیاری و چالشهای نظام سلامت پرداخت و راهکارهایی برای رفع این معضل مطرح نمود.
شنیدن گفتوگوی رادیویی با دکتر آرش انیسیان درباره کاهش اقبال به رشتههای دستیاری و چالشهای نظام سلامت: (مدت زمان فایل صوتی: ۱۲دقیقه)
دکتر آرش انیسیان، مدیرکل برنامهریزی و اقتصاد سلامت سازمان نظام پزشکی طی مصاحبه ای با رادیو سلامت با اشاره به روند چند سال اخیر ورود پزشکان به دورههای تخصصی گفت: «متأسفانه در سالهای اخیر اقبال به رشتههای دستیاری، بهویژه رشتههای پایه مانند کودکان، داخلی، بیهوشی و طب اورژانس کاهش چشمگیری داشته است. این روند زنگ خطری برای نظام سلامت کشور است و ضرورت دارد برای تأمین پزشکان موردنیاز دهههای آینده، تصمیمات فوری اتخاذ شود.»
کاهش انگیزه برای ورود به تخصص
دکتر انیسیان با توضیح دلایل کاهش تمایل پزشکان جوان به ادامه تحصیل افزود: «پزشکی حرفهای بسیار سخت، طولانی و پرچالش است و بسیاری از مردم از سختیهای آن اطلاع کافی ندارند. پزشک سالهای زیادی زمان میگذارد تا وارد بازار کار شود، اما درآمدی که پس از فارغالتحصیلی دریافت میکند متناسب با حجم تحصیل، تلاش و مسئولیتهای شغلیاش نیست. همین موضوع انگیزه برای ورود به رشتههای تخصصی را کاهش داده است.»
وی ادامه داد: «در کنار این مسئله، برخی فعالیتهای خارج از تعرفه مانند خدمات زیبایی درآمد بسیار بیشتری دارند و با تعرفههای پایین خدمات سلامت قابل مقایسه نیستند. بنابراین بخشی از پزشکان ترجیح میدهند به جای ورود به دورههای تخصصی و تحمل سالها آموزش، مستقیماً وارد فعالیتهای پردرآمدتر شوند.»
چالش در رشتههای تخصصی موردنیاز کشور
مدیرکل برنامهریزی و اقتصاد سلامت با اشاره به ظرفیت خالی چهار رشته تخصصی مهم اظهار کرد: «اگر این روند ادامه پیدا کند، در آینده نزدیک در رشتههایی مانند بیهوشی، کودکان، داخلی و طب اورژانس با کمبود جدی نیرو مواجه خواهیم شد. ممکن است بیمارستانها جراح داشته باشند، اما متخصص بیهوشی وجود نداشته باشد؛ زایمان انجام شود اما متخصص کودکان برای مراقبت از نوزاد حضور نداشته باشد. این وضعیت نظام سلامت کشور را با چالشهای جدی روبهرو میکند.»
درآمد ناکافی و آینده شغلی نامطمئن
وی با اشاره به دغدغههای پزشکان جوان، افزود: «پزشکی که چندین سال در دوره تخصص تحصیل کرده، پس از پایان تعهدات قانونی و ورود به بازار کار با این پرسش مواجه میشود که آیا درآمدش برای تأمین زندگی، خرید یک واحد مسکونی یا پرداخت شهریه مدرسه فرزندش کفایت میکند یا خیر. وقتی پاسخ این پرسشها منفی است، طبیعی است که اقبال به تحصیلات تکمیلی کاهش یابد.»
لزوم ایجاد عدالت بینرشتهای
دکتر انیسیان یکی از مهمترین راهکارهای بهبود شرایط را «عدالت بینرشتهای» عنوان کرد و گفت: «با وجود اینکه تمامی متخصصان—از کودکان و داخلی گرفته تا قلب و اورژانس—سالها تحصیل کردهاند، اختلاف درآمد آنان بسیار زیاد است. علت این مسئله به سیاستگذاریهای تعرفهای بازمیگردد که قیمت برخی خدمات سالها پایین نگه داشته شده است. این وضعیت فرصت درآمدزایی عادلانه را از برخی متخصصان سلب کرده و موجب کاهش جذابیت این رشتهها شده است.»
مشوقهای مالی و اجتماعی
وی تأکید کرد: «حل مشکل کمبود پزشک و گرایش به رشتههای خاص، یک مسأله پیچیده است و با تصمیمات کوتاهمدت برطرف نمیشود. باید مشوقهایی مانند حمایتهای مالیاتی، تسهیلات شغلی و رفاهی، و امنیت شغلی برای پزشکان ایجاد شود تا رغبت بیشتری برای ورود به رشتههای ضروری و کممتقاضی به وجود بیاید.»
مهاجرت پزشکان؛ تهدیدی جدی برای آینده سلامت کشور
دکتر انیسیان در ادامه به بحران مهاجرت پزشکان اشاره کرد و گفت: «تقریباً ده سال پیش، مهاجرت پزشکان بسیار محدود بود اما اکنون با موج گستردهای از خروج جامعه پزشکی مواجهیم. کشور سالها برای تربیت این نیروها هزینه کرده و امروز که زمان بهرهوری آنهاست، توان نگهداشتشان کاهش یافته است.»
دکتر انیسیان افزود: «انگیزههای اقتصادی در کشورهای همسایه و اروپایی بسیار بالاست و پزشکان، حتی با وجود علاقه به ماندن در کشور، برای دستیابی به امنیت شغلی و رفاهی ناچار به مهاجرت میشوند. مهاجرت فرایندی بسیار پیچیده و دشوار است، اما وقتی پزشک سالها سختی تحصیل را پذیرفته، ممکن است سختی مهاجرت را نیز بپذیرد.»
وی تأکید کرد: «پزشکان جوان سرمایههای کشور و مزیت رقابتی ایران هستند. اگر نتوانیم امید و انگیزه را در آنها ایجاد کنیم، چشمانداز آینده نظام سلامت تاریک خواهد بود. باید با هر تلاشی که ممکن است برای حفظ این نیروهای ارزشمند اقدام کنیم.»
در پایان این برنامه، از دکتر آرش انیسیان برای ارائه توضیحات و همراهی در گفتوگو قدردانی شد.
منبع: رادیو سلامت
