هرآنچه باید درباره انسولین و ضرورت تزریق آن بدانید
انسولین، دارویی حیاتی برای بیماران دیابتی
انسولین یک داروی تزریقی است که قند خون را در محدوده طبیعی نگه میدارد. افراد دیابتی بدنشان نمیتواند انسولین کافی تولید کند یا از آن درست استفاده کند، پس نیاز به تزریق انسولین دارند.
آمادهسازی برای تزریق
بهداشت دستها:
- شستشوی کامل: دستها را با آب گرم و صابون مایع بشویید. از صابونهای آنتیباکتریال ملایم استفاده کنید.
- مدت زمان شستشو: حداقل ۲۰ ثانیه دستها را بشویید. تمام قسمتهای دست، از جمله بین انگشتان، پشت دست و زیر ناخنها را تمیز کنید.
- خشک کردن: دستها را با یک حوله تمیز یا دستمال کاغذی خشک کنید.
Showing Slide 1 of 2
آمادهسازی تجهیزات
انسولین:
- نوع انسولین: مطمئن شوید که نوع انسولین تجویز شده توسط پزشک را در اختیار دارید (سریعالاثر، کوتاهاثر، متوسطالاثر، طولانیالاثر یا مخلوط).
- تاریخ انقضا: تاریخ انقضای انسولین را بررسی کنید. از مصرف انسولین تاریخ گذشته خودداری کنید.
- ظاهر: ظاهر انسولین را بررسی کنید. انسولین باید شفاف و بیرنگ باشد به جز انسولینهای NPH که کدر هستند. در صورت مشاهده تغییر رنگ، ذرات معلق یا رسوب، از مصرف آن خودداری کنید.
سرنگ یا قلم انسولین:
- سرنگ: از سرنگهای یکبار مصرف با درجهبندی مناسب استفاده کنید. سوزن سرنگ باید تیز و استریل باشد.
- قلم انسولین: از قلم انسولین مخصوص نوع انسولین خود استفاده کنید. سوزن قلم باید جدید و استریل باشد.
- پد الکلی: برای ضدعفونی کردن محل تزریق و درپوش ویال انسولین (در صورت استفاده از ویال).
- ظرف مخصوص وسایل تیز و برنده (Safety Box): برای دور انداختن ایمن سرنگ و سوزن استفاده شده.
آمادهسازی ویال انسولین (در صورت استفاده از ویال)
- مخلوط کردن: اگر از انسولین NPH (کدر) استفاده میکنید، ویال را به آرامی بین کف دستهای خود بغلتانید تا انسولین به خوبی مخلوط شود. از تکان دادن شدید ویال خودداری کنید.
- ضدعفونی: درپوش ویال را با یک پد الکلی تمیز کنید.
کشیدن انسولین از ویال (در صورت استفاده از ویال)
- تزریق هوا: به اندازه دوز مورد نیاز انسولین، هوا به داخل سرنگ بکشید. این کار به حفظ فشار مناسب در ویال کمک میکند.
- تزریق هوا به ویال: سوزن را از درپوش ویال عبور دهید و هوای داخل سرنگ را به داخل ویال تزریق کنید.
- کشیدن انسولین: ویال را به صورت وارونه نگه دارید و مطمئن شوید که نوک سوزن در داخل انسولین قرار دارد. به آرامی پیستون سرنگ را به عقب بکشید تا دوز مورد نظر انسولین به داخل سرنگ کشیده شود.
- حذف حباب هوا: اگر حباب هوا در سرنگ وجود دارد، به آرامی به بدنه سرنگ ضربه بزنید تا حبابها به سمت بالا حرکت کنند. سپس پیستون را به آرامی فشار دهید تا هوا خارج شود و دوز دقیق انسولین در سرنگ باقی بماند.
آمادهسازی قلم انسولین (در صورت استفاده از قلم)
- نصب سوزن: سوزن جدید را روی قلم انسولین نصب کنید.
- حذف درپوشها: درپوشهای داخلی و خارجی سوزن را بردارید.
- هواگیری: قلم را با چرخاندن دوز، برای هواگیری آماده کنید (معمولاً ۲ واحد). دستورالعمل هواگیری در دفترچه راهنمای قلم انسولین ذکر شده است.
- تنظیم دوز: دوز مورد نظر انسولین را با چرخاندن دوز روی قلم تنظیم کنید.
انتخاب و آمادهسازی محل تزریق
محلهای مناسب برای تزریق:
- شکم: بهترین ناحیه به دلیل جذب یکنواخت انسولین. از ناف تا حدود ۵ سانتیمتر فاصله داشته باشید. از تزریق در نواحی نزدیک به زخمها، اسکارها یا فتقها خودداری کنید.
- بازوها: قسمت بیرونی و بالای بازو.
- رانها: قسمت جلویی و بیرونی ران.
- باسن: قسمت بالایی و بیرونی باسن.
چرخش محل تزریق:
- برای جلوگیری از لیپودیستروفی (تغییرات در بافت چربی)، محل تزریق را به طور منظم تغییر دهید.
- در یک ناحیه، تزریقها را با فاصله حداقل ۲.۵ سانتیمتر از هم انجام دهید.
- میتوانید از یک سیستم چرخشی استفاده کنید، به عنوان مثال، هر روز در یک ناحیه مشخص تزریق کنید و هر هفته ناحیه تزریق را تغییر دهید.
آمادهسازی محل تزریق:
- ضدعفونی: محل تزریق را با یک پد الکلی تمیز کنید و اجازه دهید الکل خشک شود.
تزریق انسولین
گرفتن پوست:
- با یک دست، پوست محل تزریق را بین انگشت شست و انگشت اشاره بگیرید. این کار به ایجاد یک لایه چربی برای تزریق کمک میکند.
- اگر لایه چربی زیر پوست شما کم است، ممکن است نیازی به گرفتن پوست نباشد. در این مورد، با پزشک خود مشورت کنید.
زاویه تزریق:
- زاویه ۹۰ درجه: اگر پوست را نگرفتهاید یا از سرنگ با سوزن کوتاه (۴-۶ میلیمتر) استفاده میکنید، سوزن را با زاویه ۹۰ درجه وارد پوست کنید.
- زاویه ۴۵ درجه: اگر پوست را به صورت نیشگون گرفتهاید یا از سرنگ با سوزن بلندتر استفاده میکنید، سوزن را با زاویه ۴۵ درجه وارد پوست کنید.
وارد کردن سوزن:
- سوزن را به طور کامل و با یک حرکت سریع وارد پوست کنید.
تزریق انسولین:
- پیستون سرنگ را به آرامی و به طور یکنواخت فشار دهید تا تمام انسولین تزریق شود.
- بعد از تزریق کامل، سوزن را به مدت ۱۰ ثانیه در پوست نگه دارید تا از خروج انسولین جلوگیری شود.
خارج کردن سوزن:
- سوزن را به آرامی و با همان زاویهای که وارد کردهاید، از پوست خارج کنید.
- محل تزریق را به آرامی با یک پنبه تمیز فشار دهید. از مالش محل تزریق خودداری کنید، زیرا ممکن است باعث تسریع جذب انسولین شود.
ویدیوی آموزشی نحوه تزریق انسولین
اتمام کار و مراقبتهای پس از تزریق
دور انداختن ایمن سرنگ و سوزن:
- هرگز سرنگ و سوزن استفاده شده را دوباره استفاده نکنید.
- سوزن را در ظرف مخصوص وسایل تیز و برنده (Safety Box) بیندازید.
- اگر ظرف مخصوص ندارید، میتوانید از یک بطری پلاستیکی محکم با درپوش استفاده کنید و پس از پر شدن، آن را به مراکز بهداشتی تحویل دهید.
بررسی قند خون:
- بعد از تزریق انسولین، سطح قند خون خود را به طور منظم بررسی کنید تا از اثربخشی انسولین و جلوگیری از افت قند خون (هیپوگلیسمی) مطمئن شوید.
- زمانبندی بررسی قند خون را با پزشک خود هماهنگ کنید.
مراقبتهای پس از تزریق:
- بررسی محل تزریق: محل تزریق را از نظر علائم قرمزی، تورم، درد یا عفونت بررسی کنید.
- جلوگیری از هیپوگلیسمی: علائم افت قند خون (لرزش، تعریق، سرگیجه، گیجی، تاری دید، ضعف) را بشناسید و در صورت بروز، اقدامات لازم را انجام دهید (مصرف قند سریعالاثر، مانند آب میوه یا قرص گلوکز).
تشخیص بهموقع و درمان اصولی دیابت، تنها در سایهی مراقبت تخصصی امکانپذیر است. کلینیک غدد بیمارستان ابنسینا، با همراهی تیمی مجرب، آماده ارائه خدمات تخصصی به شما عزیزان میباشد.
نکات مهم و توصیهها
- آموزش: اگر برای اولین بار است که انسولین تزریق میکنید، حتماً از پزشک، پرستار یا متخصص دیابت آموزشهای لازم را دریافت کنید و تحت نظارت آنها تزریق را انجام دهید.
- مشورت با پزشک: همیشه با پزشک خود در مورد نوع انسولین، دوز مناسب، زمان تزریق و نحوه تنظیم دوز در شرایط خاص (مانند بیماری، ورزش یا تغییر رژیم غذایی) مشورت کنید.
- نگهداری انسولین: انسولین را در شرایط مناسب نگهداری کنید. ویالهای باز نشده را در یخچال (۲ تا ۸ درجه سانتیگراد) نگهداری کنید. ویالهای باز شده را میتوان در دمای اتاق (تا ۳۰ درجه سانتیگراد) نگهداری کرد، اما از قرار دادن آنها در معرض نور مستقیم خورشید یا حرارت زیاد خودداری کنید.
- شناسایی علائم هیپوگلیسمی و هیپرگلیسمی: علائم افت قند خون (هیپوگلیسمی) و افزایش قند خون (هیپرگلیسمی) را بشناسید و در صورت بروز، اقدامات لازم را انجام دهید.
- رعایت بهداشت: همیشه قبل از تزریق، دستهای خود را بشویید و محل تزریق را با الکل تمیز کنید.
- تغییر محل تزریق: محل تزریق را به طور منظم تغییر دهید تا از ایجاد لیپودیستروفی جلوگیری شود.
- سفر: اگر قصد سفر دارید، انسولین و سایر وسایل مورد نیاز خود را به مقدار کافی همراه داشته باشید. انسولین را در چمدان دستی خود قرار دهید و از قرار دادن آن در معرض دمای بسیار بالا یا پایین خودداری کنید.
هشدارها
- هرگز دوز انسولین را بدون مشورت با پزشک تغییر ندهید.
- اگر علائم واکنش آلرژیک به انسولین (مانند بثورات جلدی، خارش، تورم، تنگی نفس) را تجربه کردید، فوراً با پزشک تماس بگیرید.
- اگر در محل تزریق دچار عفونت، قرمزی، تورم یا درد شدید، با پزشک خود مشورت کنید.
۰۲۱-۴۷۹۰۰
هماکنون نوبت خود را از کلینیک غدد دریافت کنید.
منابع مقاله: سایت Niddk و Betterhealth
خواندن مطالب مرتبط
Showing Slide 1 of 4
