ماموگرافی
سرطان پستان شایعترین سرطان در میان زنان در سراسر جهان و همچنین در ایران است. نکته مهم و نگرانکننده این است که در کشور ما، سرطان پستان اغلب در سنین پایینتر و در مراحل پیشرفتهتر تشخیص داده میشود.
ماموگرافی بهعنوان مهمترین روش غربالگری سرطان پستان، نقش حیاتی در تشخیص زودهنگام و نجات جان هزاران زن دارد.
ماموگرافی چیست؟
ماموگرافی نوعی تصویربرداری تخصصی با اشعه ایکس با دوز بسیار پایین است که به پزشک اجازه میدهد تغییرات بسیار کوچک و نامحسوس در بافت پستان را شناسایی کند؛ تغییراتی که:
- با معاینه دستی قابل لمس نیستند
- هنوز هیچ علامتی ایجاد نکردهاند
- اما میتوانند نشانههای اولیه سرطان باشند
چرا ماموگرافی برای زنان ضروری است؟
سرطان پستان در مراحل اولیه:
- معمولاً بدون درد است
- توده قابل لمس ندارد
- هیچ علامت واضحی ایجاد نمیکند
در این مرحله، تنها راه تشخیص، ماموگرافی منظم است.
آمار جهانی نشان میدهد تشخیص سرطان پستان در مراحل اولیه، تا ۹۰٪ احتمال درمان کامل را افزایش میدهد.
آیا ماموگرافی برای همه خانمهای بالای ۴۰ سال لازم است؟
در بیشتر موارد بله؛ اما برنامه و فاصله انجام آن ممکن است برای هر فرد متفاوت باشد.
برای درک بهتر این موضوع، لازم است چند نکته مهم را بدانیم:
چرا سن ۴۰ سالگی نقطه شروع ماموگرافی در نظر گرفته میشود؟
با افزایش سن احتمال بروز سرطان پستان بهطور طبیعی افزایش مییابد تغییرات سلولی در بافت پستان شایعتر میشود خطر بروز سرطان حتی بدون هیچ عامل خطر دیگری بیشتر میشود. به همین دلیل، اغلب راهنماهای معتبر پزشکی جهان، سن ۴۰ سالگی را آغاز غربالگری با ماموگرافی میدانند.
آیا اگر هیچ علامتی نداشته باشیم باز هم ماموگرافی لازم است؟
بله، دقیقاً در همین شرایط ماموگرافی اهمیت بیشتری دارد.
- سرطان پستان در مراحل اولیه هیچ علامتی ایجاد نمیکند
- اغلب بدون درد است
- ممکن است هیچ تودهای قابل لمس نباشد
- ماموگرافی میتواند سرطان را سالها قبل از بروز علائم تشخیص دهد.
اگر سابقه خانوادگی سرطان پستان نداشته باشیم چطور؟
این یکی از شایعترین باورهای اشتباه است. بیش از ۷۰٪ زنان مبتلا به سرطان پستان، هیچ سابقه خانوادگی شناختهشدهای ندارند، نداشتن سابقه خانوادگی بهمعنای «در خطر نبودن» نیست. سن بهتنهایی یک عامل خطر مستقل محسوب میشود.
بنابراین خانمهای بالای ۴۰ سال، حتی بدون سابقه خانوادگی، باید غربالگری شوند.
آیا همه خانمهای بالای ۴۰ سال باید هر سال ماموگرافی انجام دهند؟
نه الزاماً، اما همه باید وارد برنامه غربالگری شوند. بر اساس شرایط فردی برخی خانمها ماموگرافی سالانه برخی دیگر ماموگرافی هر ۱ تا ۲ سال. فاصله دقیق توسط پزشک تعیین میشود. مهم این است که غربالگری شروع شود و بهطور منظم ادامه پیدا کند.
چه خانمهایی در بالای ۴۰ سال نیاز به ماموگرافی منظمتر دارند؟
افرادی که یکی یا چند مورد از شرایط زیر را دارند، در گروه پرخطر قرار میگیرند:
- سابقه سرطان پستان یا تخمدان در بستگان درجه یک
- سابقه تودههای مشکوک یا بیوپسی قبلی
- پستان متراکم (Dense Breast)
- شروع قاعدگی در سن پایین یا یائسگی دیررس
- نداشتن بارداری یا بارداری در سن بالا
- اضافهوزن، کمتحرکی، مصرف سیگار یا الکل
در این افراد معمولاً ماموگرافی سالانه، و گاهی همراه با سونوگرافی یا MRI توصیه میشود.
چرا در ایران تأکید بیشتری بر ماموگرافی بعد از ۴۰ سال وجود دارد؟
سرطان پستان در سنین پایینتر نسبت به بسیاری از کشورها دیده میشود، تشخیص اغلب دیرهنگام است، مراجعه پیشگیرانه کمتر انجام میشود به همین دلیل، پزشکان در ایران تأکید بیشتری بر شروع بهموقع ماموگرافی و پایبندی به غربالگری منظم دارند.
اگر ماموگرافی را به تعویق بیندازیم چه میشود؟
به تعویق انداختن غربالگری میتواند باعث:
- تشخیص سرطان در مراحل پیشرفتهتر
- نیاز به درمانهای تهاجمیتر
- کاهش شانس درمان کامل
- افزایش هزینههای درمانی و روانی
در حالی که ماموگرافی بهموقع، یک اقدام ساده با تأثیر بسیار بزرگ است.
آیا ماموگرافی درد دارد؟
آیا اشعه ماموگرافی خطرناک است؟
دوز اشعه ماموگرافی بسیار پایینتر از حد خطرناک است معادل چند هفته تابش طبیعی محیطی خطر آن در مقایسه با سود تشخیص زودهنگام ناچیز و قابل چشمپوشی است.
سازمانهای جهانی سلامت، ماموگرافی را روشی ایمن و استاندارد میدانند.
منبع مقاله: سایت who.int و breastcancer.org و cancer.org
کلینیک پستان بیمارستان ابن سینا
بیمارستان ابن سینا با برخورداری از پزشکان متخصص و فوق تخصص آماده ارائه خدمات درمانی به مراجعین محترم است. همچنین بخش تصویربرداری بیمارستان ابن سینا با بهره گیری از دستگاه ماموگرافی هالوژیک آمریکا ( یکی از پیشرفته ترین دستگاه های موجود ) آماده ارائه خدمات به شما ست. جهت کسب اطلاعات بیشتر و نوبت دهی با شماره ۴۷۹۰۰ – ۰۲۱ تماس حاصل نمایید.
