اهمیت ماموگرافی در پیشگیری و تشخیص سرطان پستان
سرطان پستان یکی از شایعترین سرطانها در زنان است و زمانی ایجاد میشود که سلولهای پستان بهصورت غیرطبیعی و کنترلنشده رشد کنند. این بیماری در مراحل اولیه معمولاً بدون علامت است و ممکن است فرد برای مدت طولانی از وجود آن آگاه نباشد. به همین دلیل، انجام بررسیهای دورهای برای شناسایی تغییرات اولیه بسیار اهمیت دارد.
ماموگرافی نوعی تصویربرداری با اشعه ایکس از پستان است. هدف اصلی از غربالگری با ماموگرافی، یافتن تغییرات یا تودههای کوچک پیش از بروز علائم است. مطالعات نشان دادهاند که انجام منظم این غربالگری میتواند احتمال مرگ ناشی از سرطان پستان را کاهش دهد؛ از این رو، ماموگرافی مهمترین روش غربالگری سرطان پستان محسوب میشود.
چه کسانی باید ماموگرافی انجام دهند؟
به طور کلی، معمولاً به تمام افراد از سن ۴۰ سالگی توصیه میشود هر یک تا دو سال یکبار ماموگرافی انجام دهند. در بسیاری از افراد، غربالگری منظم از این سن آغاز میشود و تا حدود ۷۴ سالگی ادامه مییابد. پس از این سن، تصمیم برای ادامه غربالگری به وضعیت سلامت عمومی و امید به زندگی فرد بستگی دارد.
چه زمانی لازم است غربالگری زودتر شروع شود؟
برخی افراد که در معرض خطر بالای سرطان پستان هستند ممکن است لازم باشد غربالگری را پیش از ۴۰ سالگی آغاز کنند. برای مثال در موارد زیر ممکن است شروع زودتر توصیه شود:
- افرادی که یکی از بستگان نزدیک آنها در سن پایین به سرطان پستان مبتلا شده باشد
- افرادی که دارای ژنهایی هستند که خطر سرطان پستان را افزایش میدهند (مانند ژنهای BRCA)
علائمی که نیاز به مراجعه پزشکی دارند
نکته مهم این است که در بیشتر موارد (اما نه همیشه) مشکلات پستانی به دلیل سرطان پستان ایجاد نمیشوند. با این حال، اگر هرگونه مشکلی در پستانهای خود مشاهده کردید، باید برای بررسی به پزشک مراجعه کنید.
برخی از تغییراتی که نیاز به بررسی پزشکی دارند عبارتاند از:
- لمس توده یا برجستگی در پستان
- درد یا حساسیت غیرمعمول در پستان
- تغییر در نوک پستان یا فرورفتگی آن
- ترشح از نوک پستان
- تغییرات پوستی مانند قرمزی، جمع شدن، یا چروک شدن پوست پستان
اگر نتیجه ماموگرافی غیرطبیعی باشد چه میشود؟
در بسیاری از موارد، نتایج غیرطبیعی ماموگرافی نشانه قطعی سرطان نیست. در چنین شرایطی، پزشک ممکن است درخواست بررسیهای تکمیلی بدهد، از جمله:
- ماموگرافی تکمیلی
- سونوگرافی پستان
- MRI پستان
- نمونهبرداری (بیوپسی)
جمعبندی
ماموگرافی ابزاری مهم برای مراقبت از سلامت پستان است. آشنایی با وضعیت طبیعی پستان و توجه به هرگونه تغییر جدید، در کنار انجام ماموگرافی در فاصلههای توصیهشده، میتواند به شناسایی زودتر بیماری و افزایش موفقیت درمان کمک کند.
منابع:
• UpToDate. Patient education: Breast cancer screening (The Basics).
• UpToDate. Patient education: Breast cancer (The Basics).
• UpToDate. Patient education: Common breast problems (The Basics).
