بیماری دیابت از بیماریهای مزمن نسبتا شایع در جهان است که به طور متفاوتی تمام نژادها را درگیر می سازد. شیوع و بروز بیماری در بسیاری از جوامع به ویژه در کشورهای در حال توسعه رو به افزایش دارد. طی دهه های اخیر, مطالعات همه گیر شناختی (اپیدمیولوژیک) متعددی درباره شیوع دیابت نوع 2 در کشور ایران به انجام رسیده که بر پایه آنها جمعیت دیابتی های ایران بیش از 1.5 میلیون نفر برآورد شده است.
بجز موارد خاصي از ديابت ناشي از بارداري ، ساير انواع ديابت قابل درمان نيستند و اقدامات انجام شده براي بيماران به منظور كنترل بيماري انجام ميشود و غالباً بايد تا آخر عمر ادامه يابند.كنترل و مديريت بيمار مبتلا به ديابت ، يكي از موارد واضح و آشكار و بسيار مناسب از كارگروهي در پزشكي به شمار ميرود ،فرد مبتلا به ديابت نياز به مشاوره هاي مختلف از جمله مشاوره روانپزشكي و رفتاري ، مشاوره تغذيه ، مشاوره تخصص قلب و عروق ، مشاوره متخصص چشم پزشكي و البته مشاوره متخصص داخلي دارد .علاوه بر اينها بسته به شرايط بيمار ممكن است مشاوره هاي اضافي نيز براي بيمار در نظر گرفته شود.
انواع: ديابت كه در اين مقاله منظور از ديابت ، ديابت شيرين است به انواع زير تقسيم ميشود:
1-ديابت نوع A :
بطور كلي كربوهيدراتي كه در روز مصرف ميشود، در بدن بايد تبديل به گلوكز شود . اين گلوكز توسط سلولهاي بدن جذب ميشود تا انرژي لازم براي اعمال حياتي سلولها تامين شود . هورمون انسولين كه از لوزالمعده ترشح ميشود ، ورود گلوكز به درون سلولها را تسريع ميكند . هنگامي كه انسولين وجود نداشته باشد يا به اندازه كافي توليد نشود و يا سلولها نتوانند از اين انسولين جهت انتقال گلوكز به درون خود استفاده كنند ، ديابت رخ ميدهد.
در ديابت نوعA بدن قادر به توليد انسولين نيست ، به عبارت ديگر لوزالمعده توليد انسولين دچار نارسايي مي شود. به اين ترتيب كربوهيدراتهاي خورد شده در بدن تبديل به گلوكز ميشوند اما اين گلوكز نمي تواند جهت سوخت و ساز سلولي دارد سلول شود . نتيجه نهايي بالا رفتن قند خون و آسيب سلولي است.در ديابت نوع A، سن ابتلا معمولا پايين تر است و به علت اهميت بيماري يعني فقدان انسولين ،درمان شامل تزريق انسولين است .
2- ديابتB :
در اين نوع ديابت كه در گذشته به آن ديابت غير وابسته به انسولين گفته مي شد.انسولين تا حدي توسط لوزالمعده توليد مي شود اما يا كافي نيست و يا سلولهاي بدن نسبت به آن مقاومت نشان ميدهند . ديابت نوع دو معمولا خفيف تر از نوع A است اما باز هم مي تواند دور از حد تهديد كننده حيات باشد.
چاقي و افزايش وزن ميتواند ديابت نوع B را تشديد نمايد ، حدود 90درصد افراد مبتلا به ديابت ، دچار نوع B هستند
3- ديابت بارداري :
بارداري ميتواند باعث نوعي مقاومت به انسولين شود ، در اين حالت اگر ديابت ايجاد شود ، به آن ديابت حاملگي اطلاق ميشود ، قند خون مادر از طريق جفت به نوزاد منتقل مي شود و لذا تشخيص اين نوع از ديابت از اهميت ويژه اي برخوردار است . ديابت بارداري (حاملگي) مي تواند عوارض زايمان را افزايش دهد.
علائم :
- تاري ديد
- تكرار ادرار
- خستگي مفرط
- افزايش گرسنگي
- تاخير بهبود زخم ها
علاوه بر اين علائم ، تغييرات رفتاري و خلقي ، اختلال در عملكرد جنسي و بروز عفونت مي تواند در جريان ديابت رخ دهد.
ديابت به ويژه زماني كه زمانهاي غربالگري مناسبي براي تشخيص به موقع آن توسط بيماري جامعه وجود نداشته باشد ، ميتواند با علائم يكسان از عوارض آن تشخيص داده شود دفع پروتئين در ادرار ، اختلال بينائي و بيماري ايسكمك قلب از جمله اين مواد است.
- اختلالت بينايي
- اختلالات كليوي
- اختلالات شنوايي
- اختلالات قلبي ، عروقي
- اختلالات خلقي نظير افسردگي
ديابت عامل ايجاد حدود 3 درصد از كل نابينايي ها در دنياست ، ديابت همچنين نخستين علت قطع عضو در ايالات متحده به شمار ميرود . اولين علت نارسايي كليه و نياز به دياليز نيز در ديابت كنترل نشده است.
درمان :
درمان ديابت شامل درمان هاي دارويي و کنترل منظم است.
در درمان ممكن است داروهاي مختلفي استفاده شود. اين داروها از انسولين تا داروهايي كه باعث كاهش مقاومت سلول ها و يا افزايش توليد انسولين در لوزالمعده مي شوند متغيرند . اصل اساسي در ديابت ، تشخيص در كوتاه ترين زمان ممكن و شروع يك درمان قاطع براي كاهش موثر قند خون است . به دلايل نا مشخص ممكن است بيمار از شروع انسولين واهمه داشته باشد يا تصور كند درمان با انسولين عوارض بيشتري براي وي دارد . واقعيت اين است كه در حال حاضر اغلب پروتكل هاي درمان در انسولين ، بر درمان هر چه زودتر با انسولين تاكيد مي كنند.
نكته مهم در كنترل ديابت به آن است كه به اسم درمان دارويي (با انسولين يه داروهاي ديگر ) تنها بخشي از درمان ديابت را در بر ميگيرند. بخش زيادي از مديريت يك بيمار ديابتي به مراقبت هاي مربوطه باز ميگردد . معاينه و بررسي ساليانه از نظر قلبي چشم و كليه ها از جمله مراقبت هاي اساسي در ديابت هستند.
شتشوي روزانه پاها ، مراجعه زود هنگام به پزشك در صورت بروز زخم در اندام تحتاني ، پرهيز از پوشيدن كفش تنگ ميتوانند از ايجاد عوارض جدي در اندام تحتاني پيشگري به عمل آورند ، به اين ترتيب ، به نظر ميرسد نقش خانواده در كنترل و درمان مناسب فرد مبتلا به ديابت غير قابل انكار و بسيار مهم است.
کلینیک غدد بیمارستان ابن سینا
کلینیک غدد بیمارستان ابن سینا با تکیه بر دانش پزشکان متخصص و با تجربه خود، آماده خدمت رسانی به مراجعین جهت درمان طیف وسیعی از اختلالات غددی و متابولیک است. مسائل مربوط به دیابت، تغذیه، پوکی استخوان، اختلالات هیپوفیز و تیروئید، مشکلات مربوط به افراد تراجنسیتی، پیوند اعضاء و … در این کلینیک مورد درمان و بررسی قرار می گیرند.جهت اخذ نوبت با شماره 47900 – 021 تماس حاصل نمایید و یا از سیستم نوبت دهی اینترنتی موجود در سایت استفاده فرمایید.
